درس ستایش دهم هنرستان

معنی ابیات زیر را بنویسند:

ای نام تو بهترین سرآغاز/ بی نام تو نامه کی کنم باز

نامه:در اینجا کتاب             سرآغاز:شروع           بی نام تو: بدون نام تو    کی:چه زمانی          قافیه: آغاز، باز

معنی بیت: ای کسی که نام تو بهترین نام برای شروع هر کاری است.هرگز بدون نام تو کتابی را باز نمی کنم.

---------

ای یادِ تو مونس روانم/ جز نام تو نیست بر زبانم

مونس:یار،همدم                  روان:روح،جان                قافیه: روانم، زبانم

«بی­نامِ تو نامه کی کنم باز؟»: نوع سؤال مطرح شده در بیت از نوعِ«انکاری/تأکیدی» است.

معنی بیت:ای کسی که یاد تو همدم روح و جان من است،جز نام تو هیچ نام دیگری بر زبانم جاری نمی شود.

----------

ای کارگشای هر چه هستند/نام تو کلید هر چه بستند

 کارگشا:گشاینده ی کار،حلّال مشکلات                      قافیه: هستند، بستند

ای کسی که حلال مشکلات همه چیز هستی با نام تو همه در های بسته باز می شود

--------

صاحب تویی، آن دگر غلامند/ سلطان تویی، آن دگر کدامند؟

صاحب همه چیز و همه کس تو هستی و بقیه بندگان تو هستند، پادشاه جهان تو هستی و غیر تو پادشاهی برای جان نیست

------------

گنج تو به بذل کم نیاید/ وز گنج کس این کَرَم نیاید

ثروت تو در بخشیدن تمام شدنی نیست و هیچ کس این چنین ثروتی ندارد که تمام شود.(غنی واقعی خداست و بقیه فقیرند)

یَا أَیُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّهِ ۖ وَاللَّهُ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمِیدُ ... ای مردم، شما همه به خدا فقیر و محتاجید و تنها خداست که بی‌نیاز و غنیّ بالذّات و ستوده        15 فاطر

----------

هم قصۀ نا نموده دانی/هم نامۀ نا نوشته خوانی

 نانموده:آشکار نشده،پنهانی                          قافیه: دانی، خوانی

 معنی بیت:هم خبر و داستانی که آشکار نشده و پنهان است را می دانی و هم کتابی که نوشته نشده است را می خوانی.

 

ای عقل مرا کفایت از تو/جستن ز من و هدایت از تو

ای کسی که عقل من در پی بردن به ذاتت ناتوان است و به دنبال ذات الهی است، ای خدا خودت عقلم را به راه راست هدایت کن

--------

تا غرق نشد سفینه در آب/رحمت کن و دست گیر و دریاب

ای خدا مهربان قبل از این که غرق در گناهان شوم و مثل کشتی غرق شده از بین برم، لطفی بفرما و از غرق شدن نجاتم بده و به راه راست هدایتم کن

-----------

هم تو به عنایت الهی/آنجا قدمم رسان که خواهی

 عنایت:احسان و توجّه                                    قافیه:الهی، خواهی

معنی بیت: باز تو ای خدا،با لطف و توجّه خاص خودت،مرا به آنجا که دوست داری،هدایت فرما.

از ظلمت خود رهایی ام ده/ با نور خود آشنایی ام ده

 ظلمت:تاریکی             رهایی:نجات،خلاص     آرایه ی تضاد:ظلمت و نور    قافیه:رهایی ام ، آشنایی ام          ردیف:ده

 معنی بیت: خدایا! مرا از تاریکی ها درونم نجات بده و با نور و روشنایی خود، آشنایم کن.

  قالب شعر:مثنوی می باشد."مثنوی" در لغت به معنای دو تایی است وبه شعری  گفته می شود که هر بیت قافیه ای جداگانه داشته باشد.                از کتاب لیلی و مجنون بر وزن:مفعول مفاعلن فعولن(نظامی گنجه ای)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *